Kompensata od Skarbu Państwa przysługująca ofiarom czynów zabronionych

_____________________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl
www.facebook.com/adwokatdubel/

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
_____________________________

Kompensata od Skarbu Państwa przysługująca ofiarom czynów zabronionych


W swojej praktyce zauważyłem, że często jako osoba pokrzywdzona przestępstwem spotykamy się z sytuacją w której na skutek niewypłacalności sprawcy czynu zabronionego nie jesteśmy w stanie uzyskać od tej osoby środków pieniężnych z tytułu naprawienia wyrządzonej nam szkody. Nie każdy wie jednak, że w niektórych wypadkach możemy domagać się takiej kompensaty bezpośrednio od ... Skarbu Państwa.

Kompensaty może domagać się nie tylko ofiara w rozumieniu Ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych (Dz.U.2016.325 z dnia 2016.03.11), czyli osoba która doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, trwających dłużej niż 7 dni, ale również osoba najbliższa dla osoby która na skutek czynu zabronionego poniosła śmierć. Przez osobę najbliższą rozumiemy małżonka lub osobę pozostającą z ofiarą we wspólnym pożyciu, wstępnego lub zstępnego ofiary oraz osobę pozostającą z ofiarą w stosunku przysposobienia.

Kompensatę przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej lub prokuratora. Wniosek o kompensatę powinniśmy zgłosić w terminie 3 lat od dnia ujawnienia się skutków czynu zabronionego, nie później jednak niż w terminie 5 lat od dnia jego popełnienia, pod rygorem wygaśnięcia uprawnienia do żądania kompensaty.

Organem właściwym w sprawach o przyznanie kompensaty jest sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu osoby uprawnionej. W postępowaniu przed organem orzekającym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101 z dnia 2014.01.21) o postępowaniu nieprocesowym. Uczestnikami postępowania są wyłącznie osoba uprawniona i prokurator. W przypadku pozytywnego zakończenia postępowania kompensata wypłacana jest w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Kompensata ma subsydiarny charakter, a zatem możemy domagać się jej tylko wtedy, gdy naprawienia szkody nie możemy uzyskać bezpośrednio od sprawcy lub sprawców czynu zabronionego, z tytułu ubezpieczenia lub ze środków pomocy społecznej.

Co ciekawe i bardzo ważne dla osób pokrzywdzonych - kompensaty od Skarbu Państwa można domagać się również w przypadku jeżeli sprawca bądź sprawcy czynu nie zostali ustaleni.

Kompensata ma charakter jednorazowy i nie może przekroczyć 25.000 zł, a gdy ofiara poniosła śmierć - kwoty 60.000 zł. Zwracam jednak uwagę, że kompensata może pokrywać wyłącznie utracone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty związane z leczeniem i rehabilitacją oraz ewentualne koszty pogrzebu.

We wniosku o kompensatę musimy oznaczyć swoje dane, adres oraz numer PESEL, ponadto musimy wskazać datę i miejsce popełnienia czynu zabronionego stanowiącego podstawę ubiegania się o kompensatę, zwięzły opis oraz wskazanie skutków. Pamiętajmy aby podać informację o rodzaju i wysokości poniesionych kosztów oraz utraconych zarobków lub innych środków utrzymania. Ułatwieniem będzie dla nas gotowy formularz wniosku określony przez Ministra Sprawiedliwości z którego możemy skorzystać.

Pamiętajmy aby do wniosku o kompensatę dołączyć odpis zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz odpisy orzeczeń wydanych w postępowaniu karnym, odpisy zaświadczeń lekarskich lub opinii biegłych dotyczących doznania przez ofiarę uszczerbku na zdrowiu.

Podkreślam, że kompensaty nie przyznaje się gdy czynu zabronionego nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia bądź też nie zawiera on znamion czynu zabronionego. Kompensaty nie przyznaje się również w wypadku gdy ofiara przyczyniła się do jego popełnienia.

Kończąc zwracam uwagę, że przepisy Ustawy mają zastosowanie jedynie do przestępstw popełnionych od dnia 1 lipca 2005 r. W przypadku zatem czynów zabronionych popełnionych przed tą datą nie możemy domagać się kompensaty na ww. zasadach.

_____________________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl
www.facebook.com/adwokatdubel/

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
_____________________________

Dłuższe terminy przedawnienia w prawie karnym

Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
____________________

 

Dłuższe terminy przedawnienia w prawie karnym


Od dnia 2 marca 2016 r. modyfikacji ulega dotychczasowy sposób liczenia terminów przedawnienia karalności przestępstw. Co ważne, opisywana w niniejszym artykule zmiana dotyczy również czynów popełnionych przed ww. dniem, chyba że termin przedawnienia karalności już upłynął według dawnych przepisów.

Tytułem wstępu wskazać należy, na instytucję prawa karnego uregulowaną w Ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz.U.1997.88.553 z późn. zm.), a związaną z tzw. „dawnością” w prawie karnym, ujętą w art. 101 i nast. ww. Ustawy (dalej kk).

Owo Przedawnienie karalności oznacza, że karalność danego czynu zabronionego ustaje z upływem określonego przez ustawodawcę okresu czasu. W takim wypadku, bezpośrednim skutkiem procesowym jest – stosownie do treści art. 17 § 1 pkt 6 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U.1997.89.555 z dnia 1997.08.04 z późn. zm.) [dalej kpk], nie wszczynanie postępowania bądź w przypadku jeżeli postępowanie takie jest już w toku – jego umorzenie. Reasumując, po upływie określonego okresu sprawca czynu zabronionego nie może być już ścigany ani skazany.

Istotne dla należytego zrozumienia instytucji przedawnienia karalności i właściwego dokonywania obliczeń terminu przedawnienia w konkretnych przypadkach jest również poznanie rozróżnienia wprowadzonego przez art. 7 § 2 i 3 kk, a to podziału przestępstw na zbrodnie i występki. Stosownie do ww. przepisu, zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą. Natomiast występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5 000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc.

W oparciu o powyższe rozróżnienie można zatem w pełni zrozumieć treść art. 101 kk, zgodnie z którym karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat 30 - gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa; lat 20 - gdy czyn stanowi inną zbrodnię; lat 15 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat; lat 10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata; a wreszcie lat 5 - gdy chodzi o pozostałe występki. Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego, a zatem takiego gdzie ustawodawca przewidział w kodeksie taki odrębny tryb ścigania – ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia.

Warto również podkreślić, że jeżeli dokonanie przestępstwa zależy od nastąpienia określonego w ustawie skutku (tzw. przestępstwa skutkowe), bieg przedawnienia rozpoczyna się dopiero od czasu, gdy skutek nastąpił, nie zaś od daty popełnienia czynu.

Dodatkowo, w przypadku występków przeciwko życiu i zdrowiu, popełnionych na szkodę małoletniego, zagrożonych karą, której górna granica przekracza 5 lat pozbawienia wolności; oraz przestępstw określonych w rozdziale XXV kk (przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności), popełnionych na szkodę małoletniego albo gdy treści pornograficzne obejmują udział małoletniego – przedawnienie karalności przestępstwa nie może nastąpić przed ukończeniem przez niego 30. roku życia. W tych więc szczególnych wypadkach ustawodawca przewiduje osobny termin przedawnienia.

Wracając do nowelizacji o której mowa na wstępie, Ustawą z dnia 15 stycznia 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz.U.2016.189 z dnia 2016.02.16) dokonano modyfikacji brzmienia art. 102 kk przewidującego tzw. „przedłużenie przedawnienia karalności”, zgodnie z którym obecnie – jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101, wszczęto postępowanie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu. Reasumując, do okresu wskazanego w art. 101 kk należy doliczyć odpowiednio okres 5 bądź 10 lat w zależności czy mamy do czynienia z czynem ściganym w trybie publiczno czy też prywatnoskargowym.

Dotychczas bowiem okres przedłużenia przedawnienia karalności wynosił zawsze 5 lat, a ponadto ustawodawca dla skutku przedłużenia wymagał nie tyle jak obecnie – wszczęcia postępowania lecz jego wszczęcia »przeciwko określonej osobie«, co ma miejsce dopiero po przedstawieniu zarzutu przez organy ścigania.

_____________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój

Możliwość wytoczenia powództwa z art. 299 ksh w przypadku bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce z o.o.

Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
____________________


Możliwość wytoczenia powództwa z art. 299 ksh w przypadku bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce z o.o.


Jako wierzyciel dysponujemy tytułem wykonawczym wydanym p-ko spółce z o.o. a następnie skierowaliśmy sprawę do postępowania egzekucyjnego celem odzyskania należności. Postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne z uwagi na brak majątku spółki. Czy w takiej sytuacji jest jeszcze jakaś możliwość aby skutecznie odzyskać nasze należności?

Oczywiście. Zgodnie bowiem z art. 299 § 1 Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2013.1030 z dnia 2013.09.06 z późn. zm.) [dalej ksh], Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Powyższe oznacza, że przy spełnieniu i udowodnieniu przed Sądem określonych przesłanek mamy możliwość odzyskania naszych należności bezpośrednio z majątku członków zarządu niewypłacalnej spółki.

Przesłanki solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, które musimy udowodnić, są dwie: pierwsza - że istnieje niezaspokojone zobowiązanie spółki, a druga - że egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna.

Ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wskazującego, że spółka nie ma majątku, który pozwalałby na zaspokojenie wierzyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2003 r. sygn. V CKN 416/01). Oznacza to, że nie jest niezbędnym abyśmy wcześniej wytaczali (tak jak to wskazano na wstępie) egzekucję p-ko spółce celem uzyskania dokumentu stwierdzającego bezskuteczność postępowania. Wystarczy, np. że inny wierzyciel kierował wniosek egzekucyjny, a my przedstawimy dokument z którego wynika, że to postępowanie okazało się bezskuteczne. Co dla nas istotne i znacznie ułatwia postępowanie - nie musimy również wykazywać, iż wyczerpano wszelkie możliwe sposoby egzekucji.

Celem odzyskania należności należy wytoczyć powództwo cywilne p-ko członkom zarządu spółki. Zauważyć jednak należy, że na przestrzeni lat osoby wchodzące w skład zarządu ulegają rotacji. Powstaje zatem problem, które osoby należy pozywać. Stosownie do utrwalonego poglądu Sądu Najwyższego, odpowiedzialność określoną w art. 299 § 1 ksh, ponoszą osoby, które były członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, a ściślej - w czasie istnienia podstawy tego zobowiązania. Zatem zakresem odpowiedzialności objęte są także zobowiązania jeszcze niewymagalne, a istniejące w okresie sprawowania przez daną osobę funkcji w zarządzie (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r. III CZP 143/07). Nie popełnijmy zatem błędu w tym zakresie, gdyż pozwanie niewłaściwych osób może nas kosztować przegranie procesu.

Nasze roszczenie powinno zostać zgłoszone w terminie trzech lat od chwili dowiedzenia się o szkodzie i o osobie za nią odpowiedzialnej (art. 4421 § 1 kc). Zwracam uwagę, że świadomość tego stanu rzeczy nie musi łączyć się wyłącznie z doręczeniem postanowienia komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności. Świadomość może wynikać z każdego dowodu wskazującego na to, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie zobowiązania dochodzonego w drodze powództwa z art. 299 ksh (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2015 r. I CSK 9/14). Uważajmy zatem aby nie przekroczyć tego terminu, gdyż w przypadku podniesienia zarzutu przedawnienia przez stronę przeciwną nasze powództwo zostanie oddalone.

Zwracam jednak uwagę, że decydujące znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia ma wiedza wierzyciela o zdarzeniu wywołującym ten skutek, a nie potencjalna możliwość powzięcia o nim wiadomości. Pogląd ten prezentowany w orzecznictwie jest dla wierzycieli niezwykle korzystny (por. uzasadnienie wyżej powołanego wyroku).

Kończąc wskazuję, że członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.

Podkreślić jednak należy, że ciężar dowodu wykazania wyżej wskazanych okoliczności ciąży na członku zarządu, a zatem dla wierzyciela powództwo z art. 299 ksh jest skutecznym i prostym sposobem odzyskania jego należności.

_____________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój

Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
____________________


Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Często w mediach słyszymy o skargach do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Nie każdy z nas jednak wie jak skutecznie uruchomić i na czym w praktyce polega ta procedura, a także jakie należy podjąć czynności aby ewentualna skarga miała szanse powodzenia.

Europejski Trybunał Praw Człowieka działający w sposób stały z siedzibą w Strasburgu został utworzony celem zapewnienia przestrzegania zobowiązań wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U.1993.61.284 z dnia 1993.07.10 z późn. zm.) [dalej Konwencja], przez państwa, które ratyfikowały Konwencję i protokoły. Rzeczpospolita Polska ratyfikowała Konwencję 19 stycznia 1993 r.

W pierwszej kolejności zatem należy wskazać prawa jakie chronione są Konwencją, a są to, m.in. prawo do życia, zakaz tortur, prawo do rzetelnego procesu sądowego, poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, poszanowania mienia, prawo do nauki, wolność wyrażania opinii, wolność myśli, sumienia i wyznania, prawo do skutecznego wniesienia środka odwoławczego. Polska nie ratyfikowała jednak protokołu nr 12 dotyczącego zakazu dyskryminacji.

W niniejszym artykule skoncentruję się jedynie na tematyce tzw. indywidualnych skarg wnoszonych w oparciu o art. 34 Konwencji, warto jednak wspomnieć, że Trybunał właściwy jest również w sprawach skarg wnoszonych wzajemnie przez poszczególne państwa; w sprawach związanych z wykonaniem ostatecznego wyroku Trybunału z uwagi na problem z jego wykładnią; a także jest kompetentny do wydawania na wniosek Komitetu Ministrów opinii doradczych dot. interpretacji Konwencji.

Trybunał może przyjmować skargi indywidualne od każdej osoby, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia przez państwo praw zawartych w Konwencji i protokołach. Skarga jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych w kraju, a zatem należy wcześniej odwołać się do sądu II instancji, a jeżeli i to nie przyniosło efektu, wnieść (o ile jest dopuszczalny) nadzwyczajny środek odwoławczy przewidziany przez prawo krajowe. Ponadto, skargę należy skierować w terminie 6 miesięcy od daty wydania ostatecznego orzeczenia w Polsce. Skarga nie może być anonimowa, ani dotyczyć sprawy która została już poddana pod rozstrzygnięcie Trybunału, bądź była przedmiotem innej międzynarodowej procedury.

Jeżeli nie zostały zachowane powyższe wymogi Trybunał odrzuca skargę. Jeżeli skarga nie daje się pogodzić z postanowieniami Konwencji, jest w sposób oczywisty nieuzasadniona lub stanowi nadużycie prawa do skargi lub skarżący nie doznał znaczącego uszczerbku Trybunał również odrzuci naszą skargę.

Skarga wnoszona jest na formularzu i może zostać sporządzona w języku ojczystym, natomiast oficjalnymi językami Trybunału są angielski i francuski, i w wybranym z tych języków odbywa się dalsza procedura. Skarga musi odpowiadać wymogom formalnym oraz zostać podpisana przez skarżącego. Może ona również zostać sporządzona przez przedstawiciela, który musi być adwokatem, uprawnionym do prowadzenia praktyki w którymkolwiek z państw stron Konwencji. W innym przypadku reprezentantem może być także każda inna osoba o ile jednak zostanie dopuszczona przez Trybunał. Do skargi dołącza się kopie dokumentów związanych z jej przedmiotem. Bardzo ważnym jest aby skarga była prawidłowo sporządzona i kompletna, w przeciwnym bowiem wypadku ulega ona zniszczeniu, a 6 miesięczny termin nie ulega przerwaniu przez nieskuteczne wniesienie skargi.

Sprawa jest rozpatrywana nieodpłatnie. W początkowej fazie całe postępowanie toczy się pisemnie. Rozprawy są publiczne, chyba że Trybunał zdecyduje inaczej ze względu na wyjątkowe okoliczności. Trybunał rozpoznaje sprawę z udziałem przedstawicieli stron i, jeśli zachodzi potrzeba, podejmuje dochodzenie. Na każdym etapie postępowania Trybunał może postawić się do dyspozycji zainteresowanych stron celem polubownego załatwienia sprawy.

Warto podkreślić, że w związku ze skargą można domagać się zasądzenia słusznego zadośćuczynienia, a to w przypadku jeżeli Trybunał stwierdzi że nastąpiło naruszenie prawa. Dodatkowo Trybunał orzeka również o ewentualnym zwrocie wydatków poniesionych przez skarżącego na wniesienie sprawy. Podkreślić należy, że orzeczenie Trybunału nie unieważnia krajowych decyzji, nie uchyla krajowych przepisów prawnych, a Trybunał nie rozstrzyga spraw ponownie. Stwierdza on jedynie czy miało miejsce naruszenie Konwencji bądź protokołów i orzeka o ewentualnym zadośćuczynieniu.

_____________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój

Zmiany w Kodeksie pracy

Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój
____________________


Zmiany w Kodeksie pracy
 

22 lutego 2016 r. weszła w życie Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1220 z dnia 2015.08.21), której głównym celem jest ograniczenie nieuzasadnionego wykorzystania umów o pracę na czas określony przez pracodawców.

W mojej ocenie najważniejszą zmianą jest nowelizacja treści art. 25(1) Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 t.j. z późn. zm.) [dalej kp].

Stosownie do treści wyżej wskazanego przepisu, Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.

Dotychczas pracodawca mógł z pracownikiem zawrzeć jedynie dwie umowy o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca. Pozornie zatem wydaje się że znowelizowane brzmienie przepisu jest bardziej niekorzystne dla pracowników gdyż przewiduje możliwość zawarcia aż do trzech umów o pracę na czas określony.

Zauważyć jednak należy, że w dotychczasowym brzmieniu art. 25(1) § 1 kp, Ustawodawca nie przewidział, że taka regulacja przepisu może pociągać za sobą nadużycia ze strony pracodawców, co częstokroć miało miejsce w praktyce. Z racji bowiem iż w Kodeksie nie określono maksymalnych okresów zawierania umów na czas określony, pracodawcy mogli (co zresztą czyniono) zawierać umowy na czas określony na długie okresy (kilka lat), co w istocie właściwie odpowiadało pracy na czas nieokreślony, natomiast formalnie pracownik nadal pozostawał zatrudniony jedynie na podstawie umowy na czas określony.

Taki sposób procedowania przez pracodawcę miał przede wszystkim na celu maksymalne skrócenie okresu wypowiedzenia takiej umowy jeżeli zaszłaby konieczność, gdyż wypowiedzenie w tym przypadku mogło zostać dokonane zaledwie za dwutygodniowym okresem (por. art. 33 kp). Przypomnieć bowiem należy, że okres wypowiedzenia jest różny w zależności od tego czy zawarto umowę na czas określony czy tez nieokreślony i tak, przy uwzględnieniu aktualnego stanu prawnego okres ten przy umowie na czas nieokreślony może wynosić 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Jak widać pracodawca mógł stosując powyższy zabieg skrócić okres wypowiedzenia nawet z 3 miesięcy do 2 tygodni.

Poza tym, z mocy art. 30 § 4 kp, pracodawca w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony winien wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Zawieranie umów na czas określony zwalniało pracodawcę z tego obowiązku, co również było wygodne dla zatrudniających.

Od 22 lutego sytuacja ta została wyeliminowana bowiem w Kodeksie wyraźnie określono, że maksymalny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony pomiędzy tymi samymi stronami nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.

W konsekwencji, jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy niż okres, o którym mowa powyżej lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż trzy, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie tego okresu lub od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (por. znowelizowany art. 25(1) § 3 kp).

Nowelizowany art. 25(1) § 4 kp, przewiduje jednak cztery wyjątki od zasady zawierania maksymalnie trzech umów o pracę na czas określony oraz łącznego okresu nie większego niż 33 miesiące. Wyjątki te będą dotyczyły umów zawartych w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy; w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym; w celu wykonywania pracy przez okres kadencji; w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie - jeżeli zawarcie umów w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy. W tym ostatnim przypadku pracodawca ma jednak obowiązek zawiadomienia właściwego okręgowego inspektora pracy, co ma zapobiegać nadużyciom w tym zakresie.
 

_____________________
Adwokat Szymon Dubel
kom. 795 11 75 74
www.adwokat-dubel.pl

ul. Karola Miarki 17
44-330 Jastrzębie-Zdrój

Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

Adwokat Szymon Dubel

kom. 795 11 75 74

www.adwokat-dubel.pl 

ul. Karola Miarki 17

44-330 Jastrzębie-Zdrój

____________________

 

Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

Jest to odrębne postępowanie mające na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania spornego dotyczącego drobnych roszczeń w sprawach transgranicznych, a także służące obniżeniu kosztów. Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń jest dostępne jako alternatywa dla istniejących postępowań przewidzianych w prawie państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym także w Polsce.

Stosownie do treści art. 505(21) § 1 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101 z późn. zm.) [dalej kpc], Sąd rozpoznaje sprawę w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń, jeżeli są spełnione warunki określone w przepisach rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiającego europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2007, str. 1, z późn. zm.).
 

Powyższe oznacza, że sprawa może zostać rozpoznana w tym postępowaniu o ile zastosowanie znajduje art. 2 ust 1 ww. Rozporządzenia, a zatem o ile sprawa należy do transgranicznych spraw cywilnych i gospodarczych, w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu, z wyłączeniem wszystkich odsetek, wydatków i nakładów, nie przekracza 2.000 EUR w momencie wpłynięcia formularza pozwu do właściwego sądu. Rozporządzenie nie ma jednak zastosowania do spraw podatkowych, celnych lub administracyjnych ani dotyczących odpowiedzialności państwa za działania i zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej ("acta iure imperii").

Zaznaczyć jednak należy, że Rozporządzenie nie ma również zastosowania do spraw dotyczących: stanu cywilnego, zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz przedstawicielstwa ustawowego osób fizycznych; praw majątkowych wynikających ze stosunków małżeńskich, testamentów i dziedziczenia oraz obowiązków alimentacyjnych; postępowań upadłościowych, postępowań związanych z likwidacją niewypłacalnych spółek lub innych osób prawnych, postępowań układowych oraz innych analogicznych postępowań; ubezpieczeń społecznych; sądownictwa polubownego; prawa pracy; najmu lub dzierżawy nieruchomości, z wyłączeniem powództw dotyczących roszczeń pieniężnych; lub naruszenia prywatności i dóbr osobistych, w tym zniesławienia.

Dodatkowo, przez sprawę transgraniczną rozumie się sprawę, w której przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpatrującego sprawę. Dotyczy ono więc spraw w których nasz kontrahent ma swoją siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiednim momentem dla rozstrzygnięcia, czy sprawa ma charakter transgraniczny, jest data wpłynięcia formularza pozwu do właściwego sądu.

Reasumując powyższe, Rozporządzenie znajduje zastosowanie do tych spraw cywilnych i gospodarczych w których druga strona ma swoją siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wartość naszego roszczenia jako należności głównej nie przekracza kwoty 2.000 EUR. Co ważne i korzystne dla Państwa - w przyszłości, tj. od 14 lipca 2017 r. nastąpi podniesienie wartości długu, który będzie można odzyskać dzięki europejskiej procedurze dotyczącej drobnych roszczeń do kwoty 5.000 EUR.

Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń wszczyna się, wypełniając jedynie gotowy formularz pozwu A stanowiący załącznik do Rozporządzenia. Formularz zawiera opis dowodów uzasadniających powództwo, a w stosownych przypadkach dołącza się do niego odpowiednie dokumenty uzupełniające. Rozpoznanie sprawy następuje co do zasady na posiedzeniu niejawnym.

Co ciekawe, zgodnie z treścią Rozporządzenia jak i przepisów polskiego kpc regulujących to odrębne postępowanie, świadek w terminie wyznaczonym przez sąd składa zeznanie nie bezpośrednio przed sądem lecz na piśmie, co stanowi odstępstwo od normalnie funkcjonującej procedury. Również przesłuchanie strony następuje na piśmie jeżeli sąd tak postanowi. Powyższe znacznie przyspiesza rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia. Postępowanie to ma bowiem co do zasady charakter pisemny.

Wreszcie podkreślić należy iż w przypadku wydania orzeczenia jest ono uznawane i wykonywane w innym państwie członkowskim bez potrzeby stwierdzania wykonalności oraz bez możliwości sprzeciwienia się co do jego uznania (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia), co znacznie ułatwia procedurę związaną z wyegzekwowaniem zasądzonej na Państwa rzecz kwoty. Warto zatem w każdym przypadku, który może podlegać Rozporządzeniu, skorzystać z możliwości i ułatwień jakie niesie ze sobą to postępowanie, a nie decydować się na rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych co niestety ma miejsce w większości przypadków z jakimi się spotykam. 

_____________________
Adwokat Szymon Dubel

kom. 795 11 75 74

www.adwokat-dubel.pl 

ul. Karola Miarki 17

44-330 Jastrzębie-Zdrój

Actio Pauliana, czyli skarga Pauliańska

Adwokat Szymon Dubel

kom. 795 11 75 74

www.adwokat-dubel.pl 

ul. Karola Miarki 17

44-330 Jastrzębie-Zdrój

____________________

Actio Pauliana, czyli skarga Pauliańska

Instytucja ta ma swoje korzenie jeszcze w prawie starożytnego Rzymu, natomiast współcześnie uregulowana jest w art. 527 i n. Kodeksu Cywilnego. Wówczas jak i obecnie jest to powództwo przysługujące wierzycielom w razie ich pokrzywdzenia przez działania dłużnika (fraus creditorum) polegające na uszczuplaniu swego majątku, co w konsekwencji prowadzi do utrudnienia zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Powództwo to ma więc na celu odwrócenie skutków nieuczciwych działań dłużnika.

Gdyby nie actio Pauliana, dłużnik mógłby w sposób swobody rozdysponować swój majątek, w szczególności przekazując go na rzecz swoich bliskich, co prowadziłoby następnie do stanu niewypłacalności dłużnika, a tym samym uniemożliwiało skuteczną egzekucję stwierdzonych sądownie roszczeń wierzyciela.

Jakie należy zatem podjąć kroki jeżeli miała miejsce powyżej opisana sytuacja? Stosownie do treści art. 527 kc, Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

W ewentualnym procesie sądowym wierzyciel będzie zatem obowiązany udowodnić, że dłużnik dokonał czynności prawnej; działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli; czynność prawna pociągała za sobą korzyść majątkową dla osoby trzeciej; czynność została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli; osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Analizując powyższe przesłanki można dojść do wniosku, że wierzyciel będzie miał trudności z udowodnieniem części z nich. Problemy może powodować w szczególności wykazanie, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli oraz że osoba trzecia na rzecz której nastąpiło przysporzenie wiedziała że czynność dokonana jest z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Z pomocą wierzycielom przychodzą jednak domniemania ustanowione przez prawo. Otóż w przypadku jeżeli czynność prawna dokonana została bezpłatnie (darowizna) wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, również jeżeli osoba trzecia nie wiedziała, a nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 528 kc). Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. Ponadto zgodnie z art. 527 § 3 kc, Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Biorąc zatem powyższe domniemania pod uwagę, wierzyciel w takim przypadku nie będzie obowiązany udowodnić części wskazanych wyżej przesłanek z art. 527 kc, a wystarczy że wykaże iż czynność prawna była bezpłatna lub nastąpiła na rzecz osoby bliskiej dłużnikowi. Zauważyć należy, że sytuacja taka ma miejsce w większości przypadków kiedy to dłużnik usiłuje na pozór wyzbyć się swego majątku.

Pamiętać jednak należy, że uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności (art. 534 kc).

Kończąc, warto również wspomnieć, że w wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła na rzecz kolejnej osoby uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko tej kolejnej osobie, jeżeli wiedziała ona o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli dalsze rozporządzenie było nieodpłatne. 

 

_____________________
Adwokat Szymon Dubel

kom. 795 11 75 74

www.adwokat-dubel.pl 

ul. Karola Miarki 17

44-330 Jastrzębie-Zdrój